هیستروسکوپی در درمان ناباروری؛ افزایش شانس بارداری

هیستروسکوپی در درمان ناباروری یکی از روش‌های موثر و کم‌تهاجم در بررسی و درمان مشکلات رحمی است. بسیاری از زنان با مشکل ناباروری مواجه هستند، اما دلیل اصلی آن را نمی‌دانند. یکی از دلایل پنهان ناباروری، اختلالات داخل رحم مانند پولیپ، چسبندگی یا فیبروم‌های زیر مخاطی است. هیستروسکوپی به پزشک این امکان را می‌دهد که با استفاده از یک دوربین باریک، داخل رحم را با دقت بررسی و مشکلات را درمان کند. در ادامه با نقش هیستروسکوپی در شناسایی و درمان عوامل ناباروری آشنا می‌شویم.

هیستروسکوپی در درمان ناباروری چیست؟

هیستروسکوپی یکی از روش‌های تشخیصی و درمانی پیشرفته در حوزه زنان و ناباروری است که با هدف بررسی دقیق داخل رحم انجام می‌شود. در این روش، پزشک از وسیله‌ای باریک و مجهز به دوربین به نام هیستروسکوپ استفاده می‌کند که از طریق واژن و دهانه رحم وارد حفره رحم می‌شود. دوربین متصل به هیستروسکوپ تصاویر دقیقی از دیواره‌های داخلی رحم را بر روی مانیتور نمایش می‌دهد و این امکان را فراهم می‌سازد تا هرگونه ناهنجاری ساختاری به‌صورت مستقیم مشاهده شود. همچنین برداشتن رحم با لاپاراسکوپی یکی دیگر از خدمات بسیا رپیشرفته برای بیماری های زنان است.

هیستروسکوپی معمولا به دو نوع تقسیم می‌شود:

1. هیستروسکوپی تشخیصی – برای بررسی علت ناباروری، سقط‌های مکرر، خون‌ریزی‌های غیرطبیعی یا مشکوک بودن به ناهنجاری‌های رحمی انجام می‌شود.

2. هیستروسکوپی درمانی – در صورتی که در حین بررسی، ضایعاتی مانند پولیپ‌های آندومتر، فیبروم‌های زیر مخاطی، چسبندگی‌های داخل رحمی (سندرم آشرمن) یا سپتوم رحمی (دیواره غیرطبیعی در رحم) مشاهده شود، پزشک می‌تواند همان‌زمان با استفاده از ابزارهای ظریف متصل به هیستروسکوپ آن‌ها را بردارد یا اصلاح کند.

این روش معمولا به‌صورت سرپایی و با بی‌حسی موضعی یا بیهوشی کوتاه انجام می‌شود و بیمار معمولاً در همان روز به خانه بازمی‌گردد. هیستروسکوپی به دلیل دقت بالا و کم‌تهاجمی بودن، جایگزین مناسبی برای روش‌های قدیمی‌تر مانند کورتاژ تشخیصی محسوب می‌شود.

در زمینه درمان ناباروری، هیستروسکوپی نقش بسیار مهمی دارد، زیرا حتی ناهنجاری‌های کوچک در رحم می‌توانند مانع از لانه‌گزینی جنین یا ادامه بارداری شوند. با رفع این مشکلات از طریق هیستروسکوپی، شانس بارداری طبیعی یا موفقیت در روش‌های کمک‌باروری (مانند IVF) به‌طور قابل توجهی افزایش می‌یابد.

چرا هیستروسکوپی برای ناباروری توصیه می‌شود؟

در زنانی که با ناباروری مواجه هستند، هیستروسکوپی یکی از روش‌های پیشنهادی پزشکان است. این روش به دلایل متعددی برای بررسی و درمان مشکلات رحم توصیه می‌شود.

در زنان دچار ناباروری، هیستروسکوپی به دلایل زیر توصیه می‌شود:

• بررسی وضعیت اندومتر و حفره رحم

• تشخیص و برداشتن پولیپ‌ها و فیبروم‌های زیر مخاطی

• رفع چسبندگی‌های رحمی (سندروم آشرمن)

• اصلاح سپتوم یا دیواره داخلی رحم

• برداشتن اجسام خارجی مانند باقی‌مانده وسایل پیشگیری از بارداری

این مشکلات ممکن است مانع از لانه‌گزینی جنین یا رشد طبیعی آن شوند. درمان آن‌ها به کمک هیستروسکوپی احتمال موفقیت بارداری را افزایش می‌دهد.

مزایای هیستروسکوپی در درمان ناباروری

هیستروسکوپی در درمان ناباروری یک روش کم تهاجم، دقیق و بسیار موثر است که به پزشک اجازه می‌دهد ساختار داخلی رحم را به طور مستقیم بررسی و در صورت نیاز درمان کند. این روش باعث تسهیل روند تشخیص و درمان مشکلات رحمی می‌شود و نسبت به روش‌های جراحی سنتی، خطر و ناراحتی بسیار کمتری دارد. از مهم‌ترین مزایای هیستروسکوپی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

۱. بدون نیاز به برش جراحی

در هیستروسکوپی هیچ برش یا بخیه‌ای بر روی بدن ایجاد نمی‌شود. ابزار هیستروسکوپ از راه واژن و دهانه رحم وارد رحم می‌شود، به همین دلیل احتمال بروز عفونت، خون‌ریزی یا آسیب به بافت‌ها بسیار کمتر از جراحی‌های باز است.

۲. تشخیص دقیق و مستقیم

در این روش پزشک می‌تواند به طور مستقیم داخل رحم را مشاهده کند و ناهنجاری‌هایی مانند پولیپ، فیبروم، چسبندگی یا دیواره غیرطبیعی رحم را با دقت بالا تشخیص دهد. این دید مستقیم باعث می‌شود احتمال خطا در تشخیص به حداقل برسد و درمان هدفمندتری انجام گیرد.

۳. درمان همزمان با تشخیص

یکی از بزرگ‌ترین مزایای هیستروسکوپی آن است که در صورت مشاهده هرگونه مشکل، پزشک می‌تواند در همان جلسه اقدام به درمان کند. برای مثال، برداشتن پولیپ، از بین بردن چسبندگی‌ها یا اصلاح دیواره غیرطبیعی رحم در همان زمان امکان‌پذیر است و نیازی به عمل جداگانه وجود ندارد.

۴. دوره نقاهت کوتاه و بازگشت سریع به زندگی عادی

بیشتر بیماران تنها به استراحت کوتاه‌مدت نیاز دارند و می‌توانند در مدت زمان کمی فعالیت‌های روزمره خود را از سر بگیرند. درد پس از عمل معمولا خفیف است و با داروهای ساده قابل کنترل خواهد بود.

۵. افزایش شانس باروری

با برطرف شدن موانع فیزیکی یا ساختاری در رحم، شرایط برای لانه‌گزینی جنین و بارداری موفق فراهم می‌شود. به همین دلیل، انجام هیستروسکوپی در بسیاری از زنان نابارور می‌تواند احتمال بارداری طبیعی یا موفقیت در روش‌های کمک‌باروری مانند IVF را به طور قابل توجهی افزایش دهد.

چه زمانی هیستروسکوپی برای درمان ناباروری توصیه می‌شود؟

اگر خانمی به مدت یک سال تلاش کرده و باردار نشده است، ممکن است پزشک پس از آزمایشات اولیه و سونوگرافی، هیستروسکوپی را پیشنهاد کند. همچنین در موارد زیر این روش توصیه می‌شود:

• سابقه سقط مکرر

• خونریزی غیرطبیعی رحمی

• سونوگرافی مشکوک به پولیپ یا فیبروم

• آماده‌سازی رحم پیش از IVF یا IUI

هیستروسکوپی تشخیصی و درمانی در ناباروری

هیستروسکوپی در درمان ناباروری به دو شکل انجام می‌شود:

1. هیستروسکوپی تشخیصی: برای مشاهده ساختار داخل رحم و یافتن دلیل ناباروری.

2. هیستروسکوپی درمانی: در صورت مشاهده مشکل، پزشک می‌تواند با ابزارهای مخصوص مشکل را رفع کند، مانند بریدن چسبندگی یا برداشتن پولیپ.

در بسیاری از موارد، هر دو مرحله در یک جلسه انجام می‌شوند.

هیستروسکوپی و سقط‌های مکرر

یکی از علل سقط‌های مکرر، وجود ناهنجاری‌های ساختاری در رحم است. سپتوم رحمی یا چسبندگی می‌تواند باعث اختلال در رشد جنین و منجر به سقط شود. با استفاده از هیستروسکوپی، این مشکلات قابل شناسایی و درمان هستند. در نتیجه، احتمال حفظ بارداری در دفعات بعد افزایش پیدا می‌کند.

هیستروسکوپی چقدر در بارداری موفق موثر است؟

تحقیقات نشان داده است که انجام هیستروسکوپی در درمان ناباروری، به‌ویژه در زنانی که ناهنجاری‌های داخل رحم دارند، نرخ بارداری را تا دو برابر افزایش می‌دهد. در زنانی که پیش از IVF هیستروسکوپی انجام داده‌اند، درصد موفقیت باروری به‌طور معنی‌داری بیشتر بوده است. همچنین از دیگر خدمات این روش، لاپاراسکوپی کیست تخمدان می‌باشد که توانسته در علم پزشکی بسیار مفید واقع شود.

خطرات احتمالی هیستروسکوپی در درمان ناباروری

در حالی‌که هیستروسکوپی روش امنی محسوب می‌شود، مانند هر روش پزشکی ممکن است با عوارضی همراه باشد، از جمله:

• خونریزی خفیف واژینال

• عفونت

• سوراخ شدن دیواره رحم (نادر)

• چسبندگی‌های جدید (در صورت عدم مراقبت)

با انتخاب پزشک باتجربه و رعایت مراقبت‌های بعد از عمل، این عوارض به حداقل می‌رسند.

چگونگی انجام هیستروسکوپی در درمان ناباروری

هیستروسکوپی در درمان ناباروری به این صورت است که ابتدا پزشک با استفاده از یک وسیله باریک و انعطاف‌پذیر به نام هیستروسکوپ، که در نوک آن دوربین کوچکی قرار دارد، از طریق واژن و دهانه رحم وارد حفره رحم می‌شود. این دوربین تصاویر دقیقی از داخل رحم را به مانیتور منتقل می‌کند و پزشک می‌تواند به‌صورت زنده وضعیت اندومتر، دهانه لوله‌های رحمی و سایر ساختارهای داخلی را بررسی کند. این روش معمولا بدون نیاز به بیهوشی عمومی انجام می‌شود و تنها با بی‌حسی موضعی یا بیهوشی خفیف صورت می‌گیرد.

در صورتی که پزشک حین بررسی به مشکلاتی مانند پولیپ، چسبندگی، فیبروم یا سپتوم برخورد کند، می‌تواند همان لحظه با ابزارهای مخصوص، آن‌ها را درمان کند. این ویژگی باعث می‌شود هیستروسکوپی نه‌تنها یک روش تشخیصی، بلکه درمانی نیز باشد که در یک جلسه، هم علت ناباروری را مشخص و هم آن را برطرف کند. کل فرایند معمولاً بین ۱۵ تا ۳۰ دقیقه طول می‌کشد.

نتیجه 

در بسیاری از موارد، هیستروسکوپی در درمان ناباروری یک ابزار حیاتی محسوب می‌شود. این روش می‌تواند مشکلات پنهان رحمی را آشکار کرده و در همان جلسه درمان کند. با کمترین درد، بدون نیاز به بستری طولانی و با دقت بالا، هیستروسکوپی به بسیاری از زوج‌ها کمک می‌کند تا رویای فرزندآوری‌شان را به واقعیت تبدیل کنند. اگر با مشکل ناباروری روبه‌رو هستید و پزشک این روش را پیشنهاد کرده است، بدون تردید آن را در نظر بگیرید.