درمان نازایی با لاپاراسکوپی: راه‌حل موثر و کم‌تهاجمی برای ناباروری

درمان نازایی با جراحی لاپاراسکوپی یکی از روش‌های نوین و کم‌تهاجمی در حوزه زنان و زایمان است که امکان بررسی و درمان مشکلات آناتومیکی لگن در زنان نابارور را فراهم می‌سازد. در شهر رشت، با توجه به پیشرفت زیرساخت‌های پزشکی و حضور متخصصان مجرب، استفاده از این روش به عنوان یکی از گزینه‌های موثر برای درمان ناباروری رو به افزایش است. در این مقاله به بررسی روند، مزایا، کاربردها و خطرات احتمالی این روش خواهیم پرداخت.

لاپاراسکوپی برای نازایی چگونه انجام میشود؟

لاپاراسکوپی برای نازایی یک روش جراحی کم تهاجمی است که از یک لاپاروسکوپ (لوله فیبر نوری با نور و دوربین فیلمبرداری) استفاده می کند که از طریق دو یا چند برش کوچک، اغلب در ناف، وارد می شود. سپس جراح می تواند به صورت بصری اندام های تناسلی لگن و حفره لگن را بررسی کند.

این روش ممکن است تحت بیهوشی عمومی یا بی حسی موضعی انجام شود و معمولا 30 تا 45 دقیقه طول می کشد. شکم با گاز (دی اکسید کربن یا اکسید نیتروژن که با سوزن تزریق می شود) باد می شود تا اندام ها از دیواره شکم دور شوند تا در طول عمل قابل مشاهده باشند. هنگامی که شکم باد می شود، لاپاراسکوپ از طریق برش های کوچک وارد می شود. جراح داخل حفره لگن را روی یک صفحه ویدئویی مشاهده می کند که تصاویر را از دوربین ارسال می کند. برای این عمل مهم باید بهترین دکتر درمان نازایی در رشت را پیدا کنید تا با خیال راحت بتوانید لاپاراسکوپی را انجام دهید.

 مزایای لاپاراسکوپی نسبت به جراحی باز

جراحی لاپاراسکوپی (Laparoscopy) نسبت به جراحی باز (Open Surgery) مزایای قابل‌توجهی دارد، زیرا به‌جای برش‌های بزرگ از برش‌های کوچک و ابزارهای مخصوص برای انجام عمل استفاده می‌شود. در ادامه مهم‌ترین مزایای آن را آورده‌ام 

برش‌های کوچک‌تر

• در لاپاراسکوپی معمولا چند برش ۰٫۵ تا ۱ سانتی‌متری زده می‌شود، در حالی که در جراحی باز ممکن است برشی چندین سانتی‌متری لازم باشد.

• نتیجه: زخم کوچک‌تر، اسکار (جای بخیه) کمتر، و زیبایی بیشتر.

درد پس از عمل کمتر

• به دلیل آسیب کمتر به بافت‌ها و عضلات دیواره شکم، درد پس از عمل به‌طور قابل‌توجهی کاهش می‌یابد.

کاهش مدت بستری در بیمارستان

• بیماران در عرض ۱ تا ۲ روز (یا حتی همان روز) مرخص می‌شوند، در حالی که در جراحی باز ممکن است چندین روز بستری لازم باشد.

بهبودی و بازگشت سریع‌تر به فعالیت‌های روزمره

• بیماران سریع‌تر به کار، تحصیل و زندگی عادی بازمی‌گردند.

کاهش خطر عفونت و عوارض بعد از عمل

• چون تماس مستقیم با اندام‌های داخلی کمتر است، احتمال عفونت زخم و چسبندگی‌های داخلی پایین‌تر می‌آید.

خون‌ریزی کمتر در حین عمل

• به دلیل دقت بالا و ابزارهای ظریف‌تر، میزان خون‌ریزی معمولا کمتر از جراحی باز است.

دید بهتر جراح

• با استفاده از دوربین لاپاراسکوپی (که تصویر بزرگ‌شده از داخل بدن را نمایش می‌دهد)، جراح دید واضح‌تر و دقیق‌تری نسبت به ساختارهای داخلی دارد.

در زمان جراحی لاپاراسکوپی برای نازایی چه اتفاقی رخ میدهد؟

جراح ممکن است تصمیم بگیرد مشکلات شناسایی شده را اصلاح کند. این به یک لاپاراسکوپی جراحی تبدیل می‌شود و ابزارهای جراحی کوچک از طریق لاپاراسکوپ یا یک نقطه برش کوچک دیگر دستکاری می‌شوند. جراح می تواند بافت اسکار، فیبروم یا بافت آندومتر را که به اشتباه در خارج از رحم کاشته شده است، بردارد. جراح بافت را برش می دهد یا آن را با پرتو لیزر یا جریان الکتریکی (الکتروکوتر) برمی دارد. جراح برش شکم را با چند بخیه می بند و معمولا جای زخم کم است یا اصلا وجود ندارد.

درمان نازایی با لاپاراسکوپی: چه زمانی لازم است

لاپاراسکوپی یکی از روش‌های تشخیص و درمان نازایی است که در صورتی انجام می‌شود که سایر آزمایش‌های باروری نتوانند علت ناباروری را مشخص کنند. این روش به ویژه در ناباروری غیرقابل توضیح کاربرد دارد و می‌تواند مسیر درمان طبیعی یا آی وی اف IVF را هموار کند.

بررسی توده‌ها و کیست‌های مشکوک

در زنانی که کیست تخمدان یا توده‌های لگنی دارند، لاپاراسکوپی امکان بیوپسی و تشخیص دقیق را فراهم می‌کند. این اقدام می‌تواند در انتخاب روش درمانی مناسب و افزایش شانس بارداری موثر باشد.

تشخیص و درمان بارداری خارج رحمی

وجود بارداری خارج رحمی یک وضعیت خطرناک است که نیاز به اقدام فوری دارد. لاپاراسکوپی روش کم‌تهاجمی برای تشخیص و درمان سریع این وضعیت است و می‌تواند خطرات جدی را کاهش دهد.

بررسی چسبندگی لگن و بیماری التهابی

زنانی که سابقه جراحی شکم یا التهاب لگن دارند، ممکن است دچار چسبندگی لگنی باشند. لاپاراسکوپی می‌تواند این چسبندگی‌ها را شناسایی و در صورت نیاز درمان کند تا مسیر بارداری طبیعی باز شود.

تشخیص و درمان اندومتریوز

اندومتریوز یکی از علل شایع ناباروری است که تنها از طریق لاپاراسکوپی اندومتریوز قابل تشخیص است. در این روش:

• نقاط اندومتریوز برداشته یا سوزانده می‌شوند

• کیست آندومتریوما به طور کامل حذف می‌شود

• بافت سالم اطراف محافظت می‌شود

در موارد چسبندگی شدید، پزشک ممکن است از روش‌های کمک باروری مانند IVF برای بارداری استفاده کند.

بررسی درد لگن و ناراحتی‌های قاعدگی

زنانی که درد لگن مزمن یا ناراحتی در هنگام رابطه جنسی دارند، می‌توانند با لاپاراسکوپی علت درد را تشخیص دهند. این روش همچنین بافت‌های اسکار یا بافت غیرطبیعی که مانع بارداری هستند را حذف می‌کند.

باز کردن لوله‌های فالوپ

در زنانی که دچار انسداد لوله‌های فالوپ یا هیدروسالپنکس شدید هستند، لاپاراسکوپی می‌تواند لوله‌ها را باز کرده یا در صورت نیاز لوله آسیب‌دیده را بردارد. این اقدام پیش از انجام IVF می‌تواند شانس موفقیت درمان را افزایش دهد.

انتقال گامت و جنین با لاپاراسکوپی

در زنانی که مشکلات دهانه رحم مانع انتقال جنین از طریق واژن می‌شود، می‌توان از روش‌های زیر استفاده کرد:

• GIFT: انتقال گامت به داخل لوله

• ZIFT: انتقال جنین به داخل لوله

همچنین در برخی موارد، برداشت تخمک از طریق لاپاراسکوپی همراه با هدایت سونوگرافی انجام می‌شود.

لاپاراسکوپی و نقش آن در بهبود باروری طبیعی

یکی از مهم‌ترین مزایای جراحی لاپاراسکوپی، بازگرداندن شرایط طبیعی بدن برای بارداری بدون نیاز به درمان‌های تهاجمی‌تر است. در بسیاری از زنان، وجود چسبندگی‌های لگنی یا بافت‌های غیرطبیعی در اطراف تخمدان‌ها و لوله‌های فالوپ مانع از لقاح یا لانه‌گزینی طبیعی تخمک می‌شود. جراحی لاپاراسکوپی می‌تواند این موانع را با حداقل آسیب به بافت‌های سالم از بین ببرد و مسیر باروری طبیعی را هموار کند.

لاپاراسکوپی قبل از IVF چرا مهم است؟

در برخی بیماران، لاپاراسکوپی به عنوان مرحله‌ای پیش از شروع روش‌های کمک‌باروری مانند IVF توصیه می‌شود. به‌عنوان مثال، در زنانی که دچار هیدروسالپنکس (تجمع مایع در لوله فالوپ) هستند، این وضعیت می‌تواند موفقیت IVF را به‌شدت کاهش دهد. با انجام لاپاراسکوپی و حذف یا اصلاح لوله آسیب‌دیده، شانس موفقیت آی‌وی‌اف افزایش قابل‌توجهی خواهد داشت.

زمان مناسب انجام لاپاراسکوپی برای نازایی

تصمیم برای انجام لاپاراسکوپی در درمان نازایی باید توسط پزشک متخصص زنان و زایمان و پس از بررسی کامل شرایط بیمار، نتایج آزمایش‌ها و سوابق باروری گرفته شود. این روش جراحی کم‌تهاجمی، زمانی پیشنهاد می‌شود که علت ناباروری با روش‌های ساده‌تر مانند سونوگرافی، عکس رنگی رحم (HSG) یا آزمایش‌های هورمونی مشخص نشده باشد. اگر میخواهید اطلاعات کاملتر درباره دکتر وحیده حافظی داشته باشید میتوانید پروفایل ایشان را در سایت مطب چی مطالعه کنید.

در چه شرایطی انجام لاپاراسکوپی توصیه می‌شود؟

در شرایط زیر، انجام لاپاراسکوپی می‌تواند به تشخیص دقیق علت ناباروری و بهبود روند درمان کمک کند:

1. تلاش ناموفق برای بارداری بیش از ۱۲ ماه

اگر زن و شوهر بیش از یک سال برای بارداری تلاش کرده‌اند اما نتیجه‌ای نگرفته‌اند، و علت ناباروری مشخص نشده، لاپاراسکوپی می‌تواند گام بعدی برای بررسی باشد.

2. سن بالای ۳۵ سال

در زنان بالای ۳۵ سال، کاهش ذخیره تخمدانی و احتمال بروز مشکلات رحمی یا لوله‌ای بیشتر است. در این افراد، پزشک ممکن است انجام لاپاراسکوپی را زودتر از بازه یک‌ساله پیشنهاد کند.

3. مشکوک بودن به اندومتریوز یا چسبندگی لگنی

در زنانی که درد مزمن لگن یا دردهای قاعدگی شدید دارند، احتمال وجود اندومتریوز یا چسبندگی لگنی وجود دارد. در این شرایط، لاپاراسکوپی بهترین روش برای تشخیص و درمان هم‌زمان است.

4. نتایج غیرطبیعی در سونوگرافی یا عکس رنگی رحم

اگر در بررسی‌های اولیه، انسداد لوله‌های فالوپ، کیست تخمدان یا فیبروم رحمی مشاهده شود، انجام لاپاراسکوپی می‌تواند اطلاعات دقیق‌تری به پزشک بدهد.

5. برنامه‌ریزی برای IVF یا درمان‌های کمک‌باروری

پیش از انجام روش‌های کمک‌باروری مانند IVF یا ICSI، لاپاراسکوپی ممکن است برای بررسی وضعیت رحم و لوله‌ها یا برداشتن موانعی مانند هیدروسالپنکس ضروری باشد.

6. درد لگن یا مشکلات پس از جراحی‌های قبلی

زنانی که سابقه جراحی شکم یا سزارین دارند، ممکن است دچار چسبندگی در ناحیه لگن شده باشند. لاپاراسکوپی می‌تواند این چسبندگی‌ها را تشخیص داده و اصلاح کند.

خطرات لاپاراسکوپی برای نازایی

مانند هر جراحی دیگری، لاپاراسکوپی برای نازایی خطرات بالقوه ای میتواند داشته باشد. تنها 1 تا 2 درصد از بیمارانی که برای تشخیص یا درمان ناباروری تحت لاپاراسکوپی قرار می‌گیرند، عارضه‌ای از جمله مسائل مربوط به بیهوشی را تجربه می‌کنند. عوارض جزئی شامل عفونت و تحریک پوست در محل برش است.

عوارض شدیدتر ممکن است شامل موارد زیر باشد:

1. ایجاد چسبندگی و هماتوم (تورم ناشی از خون در خارج از رگ)
2. واکنش آلرژیک
3. آسیب عصبی
4. لخته شدن خون

در برخی موارد، ابزار یا لاپاراسکوپ ممکن است باعث آسیب به اندام شکمی یا لگنی مانند روده یا مثانه شود. در حالی که آسیب ممکن است در هر بیمار رخ دهد، در زنانی که قبلاً تحت عمل جراحی شکم، چسبندگی لگن قرار گرفته‌اند یا دارای اضافه وزن هستند، شایع‌تر است. در صورت بروز جراحت، از یک برش بزرگتر برای ترمیم اندام آسیب دیده استفاده می شود و منجر به بستری شدن در بیمارستان برای بهبودی می شود. در موارد نادر، آسیب به یک عضو ممکن است در طول جراحی کشف نشود. این امر منجر به جراحی اورژانسی و در صورت آسیب دیدگی روده، قرار دادن موقت کولوستومی می شود.

لاپاراسکوپی برای نازایی زنان در رشت

جراحی لاپاراسکوپی یکی از روش های مهم تشخیص علل نازایی و ناباروری است که در ابتدا برای درمان باید، علل شناسایی شده ناباروری مشخص شود. در رشت پزشکان بسیار باتجربه‌ای در زمینه فوق تخصص نازایی و آی وی اف حضور دارند که با بهره گیری از بهترین امکانات و در بهترین بیمارستان‌ها و مراکز نازایی، در کنار سایر درمان‌های ناباروری، از لاپاراسکوپی در جهت بهبود وضعیت باروری زوج‌های نابارور استفاده می‌کنند.

نتیجه گیری

درمان نازایی با جراحی لاپاراسکوپی روشی کارآمد، کم‌تهاجمی و دقیق برای شناسایی و درمان بسیاری از مشکلات باروری در زنان است. این روش نه‌تنها در تشخیص علل پنهان ناباروری نقش کلیدی دارد، بلکه با اصلاح ناهنجاری‌های لگنی و حذف بافت‌های غیرطبیعی، به بازگرداندن شرایط مناسب برای بارداری طبیعی کمک می‌کند. در شهر رشت، با وجود پزشکان متخصص و مراکز مجهز، امکان بهره‌مندی از این روش به‌صورت ایمن و مؤثر فراهم شده است. برای زنانی که مدت‌ها در تلاش برای بارداری بوده‌اند اما پاسخ روشنی نگرفته‌اند، لاپاراسکوپی می‌تواند نقطه عطفی در مسیر درمان و امیدی برای مادر شدن باشد.